Stikstofaanpak: wat betekenen de plannen voor agrarische bedrijven?

Eerder genoemde oplossingen

De afgelopen jaren zijn verschillende oplossingen voor het stikstofprobleem besproken. Het gaat onder meer om het terugdringen van de ammoniakemissie, zones rondom natuurgebieden en grondgebondenheid voor melkveebedrijven. Deze onderwerpen komen terug in de stikstofbrief. Nu verschillende maatregelen concreter worden benoemd, lijken sommige ervan ingrijpend voor veel bedrijven, zeker in bepaalde gebieden. De verdere uitwerking moet duidelijk maken wat de gevolgen precies zijn.

Ammoniakemissie terugdringen

In de stikstofbrief staan concrete emissienormen per fosfaatrecht voor de melkveehouderij. Voor intensieve sectoren, waaronder de kalverhouderij, worden begin 2027 emissienormen vastgesteld.

Scherpe normen voor melkvee

De precieze manier van berekenen is nog niet bekend. Wel blijkt dat de meeste melkveebedrijven op dit moment niet voldoen aan de voorgestelde emissienormen. Dat geldt zelfs voor verschillende voorlopers. De emissienormen kunnen nog worden verruimd. Vooralsnog lijkt dat vooral aan de orde voor biologische en/of extensieve bedrijven.

Veldemissies terugdringen

Veldemissies vallen niet onder de emissienormen voor de veehouderij. Voor het terugdringen ervan worden generieke maatregelen uitgewerkt. Denk aan verplicht gebruik van een mestinjecteur op bouwland en het verlagen van veldemissies op grasland. Waarschijnlijk wordt het ook verplicht om ureumhoudende meststoffen emissiearm uit te rijden. Daarnaast vervalt per 2027 de gedoogregel voor het bovengronds uitrijden van rundveedrijfmest.

Zones rondom natuurgebieden

Ook zones rondom stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden zijn al langer onderwerp van aandacht. In de stikstofbrief worden concrete afstanden genoemd rondom bepaalde Natura 2000-gebieden: 500 of 1.000 meter. Ook zijn er aangescherpte emissienormen voorgesteld. Daardoor kan de opgave voor veel bedrijven binnen een zone groot zijn.

De rol van provincies

De zonering is nog niet definitief. Provincies spelen hierbij een grote rol. De aanwijzing van de zones en de uiteindelijke maatregelen hangen mede af van de staat van de natuur en van de vraag of natuurherstelmaatregelen geheel of gedeeltelijk mogelijk zijn. Verschillende provincies werken hiervoor aan een gebiedsplan. Daarmee is per natuurgebied meer maatwerk mogelijk. De doelen die de landelijke overheid stelt, moeten wel worden gehaald.

Grondgebondenheid in de melkveehouderij

Op dit moment geldt een regeling voor grondgebonden melkveehouderij. Die wordt nauwelijks gecontroleerd, omdat nieuwe regels voor grondgebondenheid worden verwacht. In de stikstofbrief wordt een norm van 2,6 GVE per hectare genoemd. Onder voorwaarden mag areaal van akkerbouwers op basis van een overeenkomst meetellen. Voor veel intensievere melkveebedrijven is deze norm moeilijk haalbaar, zeker in intensieve gebieden. De discussie hierover loopt nog.

Gaan de stikstofplannen door?

Het lijkt erop dat de stikstofmaatregelen in grote lijnen doorgaan. Mogelijk worden onderdelen aangepast die in de praktijk vrijwel niet haalbaar zijn. De definitieve maatregelen zullen naar verwachting ingrijpend zijn. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en de Landsadvocaat wijzen de voorgestelde stikstofmaatregelen in hun adviezen niet af. Ze plaatsen wel enkele kritische kanttekeningen, maar geven ook aan dat de overheid voortvarend verder moet gaan op de ingeslagen weg.

De voorgenomen stikstofmaatregelen kunnen nog veranderen, maar zullen ingrijpend blijven. Bespreek met onze adviseurs wat de mogelijke gevolgen voor jouw bedrijf zijn.